Kiedy duże drzewa są gotowe do sprzedaży i jak ocenić ich dojrzałość szkółkarską

Duże drzewo gotowe do nasadzeń nie powstaje z dnia na dzień. Jego docelowy rozmiar i zdolność do szybkiego przyjęcia się w nowym miejscu wynikają z wieloletniego, kontrolowanego prowadzenia. Szkółkarz przez ten czas dba o zachowanie ścisłej równowagi między częścią nadziemną a rozrastającym się systemem korzeniowym.

Jak przebiega formowanie korony i systemu korzeniowego

Proces produkcji okazów alejowych i soliterowych zajmuje od kilku do kilkunastu lat, zależnie od gatunku oraz docelowego obwodu pnia. Każda profesjonalna szkółka dużych drzew przesadza rośliny średnio co trzy lub cztery lata, a najbardziej okazałe egzemplarze przechodzą nawet do ośmiu takich cykli. Ten zabieg, zwany szkółkowaniem, wymusza podcięcie korzeni. Stymuluje to ich silne rozkrzewienie i pozwala zbudować zwartą bryłę korzeniową, która warunkuje późniejsze przyjęcie się rośliny w gruncie. Równolegle przez cały okres uprawy wykonuje się cięcia formujące. Ostatnie korekty przeprowadza się najpóźniej rok przed planowaną sprzedażą przy obwodach pnia do 18 centymetrów, a przy większych egzemplarzach – na dwa lata przed wykopaniem. Dzięki takiemu harmonogramowi rany mają czas na pełne zabliźnienie. Korona zachowuje wtedy typowy dla danego gatunku pokrój z równomiernie rozmieszczonymi pędami.

Parametry decydujące o dojrzałości materiału szkółkarskiego

Sam obwód pnia mierzony na wysokości jednego metra nie daje pełnego obrazu jakości rośliny. O rzeczywistej wartości okazu decydują prawidłowe proporcje między pniem a koroną, odpowiednie zagęszczenie pędów oraz ogólna zdrowotność. W poprawnie poprowadzonym drzewie stosunek wysokości pnia do korony wynosi zazwyczaj około dwóch trzecich do jednej trzeciej. Korona powinna zaczynać się na wysokości minimum 180–220 centymetrów, co ułatwia późniejsze zagospodarowanie przestrzeni pod konarami. Równie istotna pozostaje bryła korzeniowa, której średnica musi rosnąć wraz z grubością pnia. Dla klasy 16/18 centymetrów jej przekrój wynosi zazwyczaj 50–55 centymetrów. Materiał gruntowy z odkrytym systemem korzeniowym stosuje się wyłącznie w przypadku mniejszych drzew. Większe okazy przygotowuje się jako balotowane lub rosnące w sztywnych pojemnikach. Taki system zabezpieczenia radykalnie ogranicza utratę drobnych korzeni włośnikowych podczas transportu.

Wybierając materiał do nasadzeń, należy zwrócić uwagę na sygnały ostrzegawcze świadczące o braku dojrzałości szkółkarskiej. Zalicza się do nich luźna i nieproporcjonalna korona, świeże rany po cięciach oraz mechaniczne uszkodzenia kory. Prawidłowy opis dużego drzewa oferowanego do sprzedaży powinien zawsze wskazywać gatunek, odmianę, klasę obwodu, wysokość pnia, wielkość bryły oraz formę pokrojową. Jako spółka Markflor produkujemy drzewa liściaste i iglaste we własnych szkółkach zlokalizowanych w trzech punktach Małopolski. Niezależnie od wybranego gatunku, wysokiej klasy materiał roślinny zawsze charakteryzuje się udokumentowaną liczbą szkółkowań oraz starannie uformowaną bryłą korzeniową, co pozwala uniknąć stresu fizjologicznego po wsadzeniu do gruntu.

O ostatecznej wartości dużego drzewa decyduje jego dojrzałość szkółkarska, a nie wyłącznie chwilowy efekt wizualny czy natychmiastowa dostępność w danym sezonie. Roślina odpowiednio uformowana i wielokrotnie przesadzana szybko adaptuje się do nowych warunków terenowych. Od pierwszego roku rozwija ona silne przyrosty i zachowuje stabilność. Z kolei egzemplarz o słabo rozwiniętych korzeniach lub zaburzonych proporcjach wymusza stosowanie dodatkowych zabiegów pielęgnacyjnych i znacząco podnosi ryzyko obumarcia całego nasadzenia.